logo_Ede

Ster inactiefSter inactiefSter inactiefSter inactiefSter inactief
 

De komst van de eerste militairen naar Ede

Dit voorjaar op 1 mei zal het precies tachtig jaar geleden zijn dat de eerste militairen door ons dorp trokken en Ede garnizoensplaats werd. Het is mij niet bekend of aan dit feit nog een officieel tintje wordt gegeven, maar naar aanleiding van dit jubileum is het interessant de visie van Gaart van Keerum te geven op de intocht toentertijd en de ontvangst door de Edese bevolking.

Gaart schreef zijn verhaal in de Edesche Courant van 21 maart 1931 ter gelegenheid van het zilveren garnizoensjubileum.

Die margen, de eerste Mei van 1906, heurde ik in mien huus onder aon de Paasbarg bar veul leve en lawaoi. Nusgierig ging ik noar bute en zag een hoop minse die riepen” Ze kommen der an, daor hije ze”. En ja heur, wa’k doar zag is haast niet te beschrieve. ’t Leek d’r krek op of ineens een oorlog was uutgebroke. Niks anders as soldaote en allemaol hadde ze gewere bie zich.
Veurop liep een kerel met een breje gele streep over de mouw van zien jas en een groote knuppel in de rechterhand waor hij almaor mee zwaaide. Dan kwamme de trommels met de muziek en de baos van ’t spul op een peert. Ze zeie dat ’t een hooge piet was, mar ’t most wel een vrindelijk mins zien, dat kon je trouwens aon z’n gezicht wel zien. Daarna een paar knechtjes van hum, ok op een peert en daorachter ’t eigenlijke voetvolk.

Een heele bende. Ik telde honderd en twintig rijtjes van vier, bekant vijfhonderd soldaote. Alles was netjes opgepoetst en glom as een spiegel. Ok was ’t een aardigheid te zien hoe fier en rechtop ze allemaol liepe. Wat laoter von’k ze toch een bietje schijnheilig. Zo lang een hoge ze in de gaote hield, was er niks aon de hand, mar as die effe een andere kant uutkeek, was het smoele trekke en gekheid maoke met de deerntjes, die an de kant van de weg stinge.
Die deerntjes giechelde mer wat terug en hadden groote lol. Ik slofte met veul andere minse een bietje mee. We ginge langs de Posthove, de Roskam en de Grote Kerk, dwars deur ’t dorp naar de Stationsweg. De tolhekke stinge wied open en zo kwamme we op ;t kazerneterrein waor halt wier gehouwe. Daor mostte alle soldaote netjes in een vierkant gaon staon en wier ’t doodstil.

Geen mins die wat zei. D’r most toch iemand zijn om ze te begroete. Noe bin ik geen veuraonstaond burger mer beter a’k ’t zelf doe dan geen mins. ‘k Smoesde effe met de baos en die zee toen: “Het woord is aon Gaart van Keerum”.
“Jongens”, zee ‘k goed hard, dat ze me allemaol hoore konde, naomens de Eesche burregers heet ik jullie hartelijk welkom in ons dorp. As jullie je een bietje fatsoendelijk gedraoge en geen appels, pere of andere dinge jatte en onze deerntjes met rust laote, dan zulle we best met mekaor opschiete kunne. Dan kun je ok rustig as je geen dienst het en de groote baos ’t goed viendt, ’s avonds bie ons een kopje koffie komme drinke en een bietje babbele”.
Dat leek ze wel wat. Om ’t hardst schreeuwde ze allemaol: “Hoera. Lang leve de Eesche boere”. Daormee was ’t afgelope en gonge ze naar de kazerne, mar ik most de lange weg naar huus lope. Toch was ik tevreje, dankzij mien waore de soldaote netjes ontvange”.

H.J. Nijenhuis Edese Courant 15-02 1986