logo_Ede

Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 

Door Margreet Talsma

Ede is in het gelukkige bezit van prachtige natuur. De heide is hiervan een groot onderdeel en de twee schaapskudden vormen niet alleen een toeristische trekker maar horen gewoon bij Ede. Wij namen een kijkje bij de jongste schaapherder (een zoon van de oudste) Aart van de Brandhof. Sinds maart dit jaar heeft Aart de kudde op de Edese heide onder zijn hoede en hij doet het met plezier.

De afspraak is om 10.00 uur op de hei in de buurt van de kooi en aangezien de auto het vervoermiddel van mij is, waag ik me ondanks de verbodsborden via een breed zandpad richting kooi aan de bosrand bij de Kreelse plas. Daar loopt Aart met zijn twee honden en de kudde. Hij steekt van ver zijn hand al op als groet. Auto geparkeerd en meteen een stap terug in de tijd. Hoewel, zo tijdloos ziet Aart er niet uit: met een bruin verbrand gelaat, een spijkerbroek en een geruit hemd oogt hij zeker als een jongeman uit deze tijd.

Snel terug

Dat blijkt ook uit het gesprek dat we al lopend in de buurt van de kudde houden. Nou is het niet zo vreemd dat Aart schaapherder is, want hij is met dit beroep groot gebracht. ,,Ja, mijn vader is schaapherder en ik ben hierachter op de boerderij geboren. Mijn hele leven ben ik met dit beroep al in aanraking geweest. Maar het is niet makkelijk om er tussen te komen. Uiteindelijk zijn erniet veel schaapskudden in Nederland en zo zijn er ook niet veel kansen om herder te worden. Ik besloot (dus) maar gewoon in de bouw te gaan en heb dat ook een aantal jaren gedaan. Toen woonde ik boven in een flat in Veldhuizen en al snel wilde ik terug naar de natuur. Drie jaar geleden heb ik al gesolliciteerd maar toen was er geen plaats. Toen schaapherderin Anita er besloot mee op te houden kwam mijn kans. Hoewel ik blij was viel het in het begin niet mee. In de bouw was ik gewend om met veel collega's om te gaan en hier ben je de hele dag op jezelf aangewezen. Dat was best wel even wennen. Mijn vader heeft het daar in het begin ook moeilijk mee gehad. Je bent uiteindelijk zeven dagen van de week zes à acht uur met de kudde op stap. Nu is het wel een mooie tijd, er komen toeristen maar je bent natuurlijk niet alleen zomers herder. Van de winter of in de herfst loop je evenzogoed met een paraplu uren op de hei. Ik heb wel een boek en een walkman bij me."

Inderdaad is het heerlijk op de hei. Je waant je in de tijd terug. Weg van het jachtige leven van alle dag. Je hoort honderden vogels zingen. Vlinders fladderen om je heen en de honden van Aart springen vrolijk rond. Nou ja, één dan want de andere doet het werk. Aart heeft twee honden; Bo een Pyrynesche berghond met het uiterlijk van een witte (vriendelijke) wolf en Roy, de horde colly een drijver van huisuit en de kleinste van de twee. Bo is de genieter en Roy de harde werker. Terwijl Bo lekker in de plas ligt te rollen en daarna heerlijk met zijn ,tot dan toe' witte vacht door het zand wentelt, rent Roy achter de achterblijvers aan. Aart geniet hiervan. Hij is duidelijk stapel met zijn honden. ,,Ja, helaas woon ik nu op een bovenetage. Dat is natuurlijk niet ideaal. Je kunt nooit even pauzeren en voor de honden is het ook niet goed. Maar hier genieten ze de hele dag.

Op de grote stille heide Aart van de Brandhof

Schapen

Als je zoals ik, ben opgevoed met schapen dan hebben die weinig geheimen meer voor je. Ik doe dan ook alles zelf, ook als er lammeren geboren worden. Alleen als er complicaties zijn dan komt er een veearts bij. Er is nu ook een wisseling met andere kudde's aangaande de voortplanting. We proberen steeds met vers bloed de voortplanting te bewerkstelligen anders krijg je teveel inteelt. Er vormt zich dan een zwak geslacht. Ja, en elk schaap heeft zijn eigen karakter hè. Er is duidelijk een leidster (de kudde bestaat alleen uit schapen met lammetjes) en die heb ik nu een bel omgedaan, zodat ik haar beter in de gaten kan houden. Opvallend is dat ze de hele dag maar doorgaan. Ook al hebben ze een goed stuk met veel eten dan toch gaanzeverder. Wordthetmetebontdan ga ik er met de honden voor en dan drijf ik ze met zachte hand terug. Het is een heel apart leven als schaapherder. Een voordeel is dat je eigen baas bent en voor eenzame momenten zet ik de walkman op."

Dat Aart die ook wel eens opzet bij andere gelegenheden blijkt als we ruwweg gestoord worden door laag boven ons vliegende helikopters. Noodgedwongen staken we onze conversatie en wachten ongeduldig af tot deze lawaaimakers zijn verdwenen. "Ik zet de walkman ook wel eens op als me dit te dol wordt", verkondigt Aart. "Soms vliegen er wel zo'n zes boven je hoofd dan wordt je stapelgek." Er staat hem echter nog meer te wachten als er een Compagnie Oefen Terrein (COT) komt in Ede, en het gesprek komt hierop. "Het is te hopen dat dat niet door gaat. Het mooie stuk natuur wat Ede heeft, wordt dan grotendeels vernield. Ook de overlast die het met zich meebrengt, is te gek. Vooral voor mijn vader die aan de andere kant van de weg, op de Ginkelse Hei, zijn kudde hoedt is het verschrikkelijk. Nee, voor mij hoeft dat niet. Als ze willen oefenen prima, maar niet hier. Veel te dicht bij de mensen.
Maar degenen, die de beslissingen nemen wonen hier niet. Begrijpen er niets van. Ik beslis toch ook niet over een stuk grond in de buurt van Rotterdam. Als je er niet mee op de hoogte bent, moet je zulke beslissingen niet nemen."

In gedachten hoop ik, dat de besluitmakers eens een dagje met Aart meelopen en dan gaan waarderen dat er zo'n stuk natuur in Nederland in stand moet worden gehouden, want waar vind je dit nu nog? Dat is toch maar op enkele plaatsen 'in Nederland.

"Gelukkig vindt mijn vriendin het ook leuk dat ik schaapherder ben. Die moet er natuurlijk wel achter staan, want je bent haast nooit vrij. Nu is er gelukkig sinds kort een nieuwe weide waar de schapen in kunnen als ik eens weg moet.
Ons ideaal is echter een huisje hier in de buurt. Dat is eigenlijk best wel een noodzaak. Nu draag ik bijvoorbeeld nog teveel bij me. Eten en drinken etc.. Mijn vader neemt nooit iets mee, maar ik kan tussendoor niet even naar mijn bovenetage gaan om te eten, te drinken of wat dan ook. Hopenlijk komt er binnenkort iets vrij in deze omgeving".

Bezoekers

"Of ik leuke dingen meemaak met bezoekers? Ja, één van de gekste vragen is natuurlijk of ik ook brei. Ze verwachten zeker dat een schaapherder altijd aan het breien is. Maar de reacties zijn altijd leuk. De mensen genieten ook van zo'n tafereel. Het brengt ze in aanraking met hun eigen geschiedenis. Nou, ik brei niet maar heb wel eens een boek bij me om te lezen en natuurlijk mijn walkman. Verder mijn vaste begroeters. Mensen die hun honden uitlaten of militairen".

Even later passeert er een groepje gecamoufleerde militairen. Dat is niets voor Bo, de wolfachtige hond. Het staat hem niet aan en hij begint te blaffen. Hopelijk bedient de "vijand" zich niet van honden want de militairen deinzen verschrikt achteruit. Op één van hen heeft Bo het speciaal gemunt en deze blijft stokstijf staan tot de hond te dicht bij komt, dan verschuilt hij zich achter zijn kameraden. We kijken het even lachend aan en dan roept Aart zij hond Bo tot orde, en deze komt gehoorzaam toelopen. De militairen vervolgen opgelucht hun weg. Ook voor mij tijd om afscheid te nemen. Vriendelijk wijst Aart me de kortste weg terug naar de twintigste eeuw. Als ik langsrij nog een hartelijke groet, en ik laat dit idyllisch tafereel achter me en stort me in het hedendaagse verkeer.

19 augustus 1988 Edese Post - Heideweekbijlage